موسیقیدان ایرانیIranian Musician
نوازندهٔ کمانچه و ویلن · سرپرست گروه موسیقی مفتون
Kamancheh & Violin · Leader of the Moftoon Ensemble
Master of the kamancheh and violin · Leader of the Moftoon Ensemble
نوازندهٔ کمانچه و ویلن
عکس: محمد سعادتمهرPhoto: Mohammad Saadat Mehr
▾علیاکبر هنرور، فرزند محمدعلی؛ زادهشده به تاریخ بیستم اسفندماه ۱۳۲۹، در کوی بهبهانی بندر بوشهر. پدرش در گمرک بوشهر با تعدادی کارگر، کاری شبیه شرکتهای تخلیه و بارگیری امروزی انجام میداد؛ مردی آرام و خوشمشرب، با طبعی لطیف و نظمی دلپذیر در تمام ابعاد زندگی. حروف الفبای انگلیسی را نزد همسرش شمسیجان فراگرفت و بهراحتی مانیفست کشتیها را میخواند و با خطی انگلیسیِ بسیار زیبا مینوشت. انسانی پاک و سلیمالنفس بود که در ۵۱ سالگی بر اثر سکتهٔ قلبی درگذشت.
آن یار کزو خانهٔ ما جای پری بود
سر تا قدمش چون پری از عیب بری بود
علیاکبر از همان اوان کودکی به موسیقی گرایش داشت و عاشقانه این هنر را پی میگرفت. به همهٔ سازها علاقه داشت، ولی ویلن و نهایتاً کمانچه را برگزید؛ گرچه سنتور و سهتار هم مینواخت.
مقدمات ویلن را تابستان ۱۳۴۶ نزد مهران مهتدی در شیراز آموخت و بهسبب استعداد و اشتیاق وافرش، در کمتر از دو ماه نیمی از کتاب اول ویلن روحاله خالقی را مشق کرد. همان سال در سالن فرهنگ بوشهر با گروه موسیقی سپاهیان دانش همکاری کرد. در دوران سربازی در قوچان گروه موسیقی تشکیل داد که به همکاری با هنرمندان آن دیار و چند اجرا در رادیو مشهد انجامید، و در سالهای دانشجویی نیز با دانشجویان هنرمند کنسرتهایی ترتیب داد.
دورهٔ ابتدایی را در دبستان گلستان گذراند و در سال ۱۳۴۸ از دبیرستان سعادت بوشهر دیپلم ریاضی گرفت. پس از خدمت سربازی، در مدرسهٔ عالی بیمهٔ تهران پذیرفته شد؛ همزمان با تحصیل، کمکحسابدار بود، در دبیرستانی در جنوب تهران ریاضی درس میداد و سپس به استخدام هواپیمایی ملی ایران «هما» درآمد. در سال ۱۳۵۵ فارغالتحصیل شد و بهسبب بیماری پدر به بوشهر بازگشت؛ از ابتدای ۱۳۵۶ در ادارهٔ کل بازرگانی استان بوشهر کارشناس و سپس معاون اداره کل بود تا بازنشستگی در سال ۱۳۸۲.
در سال ۱۳۵۵ نزد هراج مانوکیان در هنرستان عالی موسیقی، تکنیک صحیح نوازندگی ویلن را فراگرفت. در سال ۱۳۷۱ استاد حسین علیزاده برای اصلاح تکنیک کمانچه او را به سعید فرجپوری معرفی کرد و چندین جلسه نیز در محضر استاد اصغر بهاری تلمذ کرد و از سبک و تجارب ایشان بهرهٔ فراوان برد.
در سال ۱۳۶۳ به درخواست عبدالعزیز بلادی، مدیرکل ارشاد، گروه موسیقی مفتون را با دوستانی چون اصغر قربانی (تار)، اسماعیل روشنروان (سنتور)، غلامرضا وزان (آواز)، غلامرضا دمان (ضرب و سنتور)، ماشاءاله حقپرست (عود)، عبدالعزیز رضازاده (تار و بمتار) و علیرضا سعیدنیا (تار) به سرپرستی فرخ یزدانفر در بوشهر بنیان گذاشتند. گروه در سالهای ۱۳۶۷، ۱۳۶۸ و ۱۳۷۵ در جشنوارهٔ موسیقی فجر مقام نخست را کسب کرد و موفق به دریافت مدال طلا و لوح تقدیر شد. از سال ۱۳۶۸ سرپرستی گروه را بر عهده گرفت. در جشنوارهٔ دفاع مقدس اصفهان (۱۳۷۳) — که بهعلت غیبت خواننده، همزمان رهبری، نوازندگی کمانچه و خوانندگی را بر عهده داشت — مقام سوم و در جشنوارهٔ ۱۳۷۴ تهران مقام دوم را به دست آوردند. سرانجام در سال ۱۳۸۰، مفتون بهعنوان پرافتخارترین گروه موسیقی سنتیِ ۲۰ سال جشنوارهٔ فجر شناخته شد.
از افتخارات هنری او و گروه مفتون، حضور استاد علیاصغر بهاری در بوشهر و همنوازی با گروه بود؛ همنوازی کمانچهٔ علیاکبر هنرور با ساز شورانگیز و سراسر مهر و عشق استاد بهاری، حالوهوایی خاص در کنسرت آفرید که تا همیشه در یاد اهالی موسیقی خواهد ماند.
او اکنون گروه مفتون را با ترکیبی جدید از پیشکسوتان و جوانان دوباره احیا کرده و سرپرستی میکند. در همهٔ این سالها — چه پیش از انقلاب در فرهنگ و هنر و چه پس از آن تا شیوع کرونا — در فرهنگسرای شهید گنجی، انجمن موسیقی و آموزشگاه زریاب بوشهر به آموزش هنرجویان ویلن و کمانچه اشتغال داشت. عضو شورای شعر و موسیقی صدا و سیمای مرکز بوشهر است و در تولید موسیقی با آنها همکاری میکند.
در جوانی، همراه با موسیقی به ورزش نیز عشق میورزید: در سالهای ۱۳۴۶ و ۱۳۴۷ قهرمان کشتی آزاد آموزشگاههای استان بوشهر در وزن ۶۵ کیلوگرم شد و در دههٔ شصت، هشت سال ریاست هیئت کشتی استان را بر عهده داشت.
فرزندش محمدعلی نیز چندین ساز ایرانی از جمله سنتور، تنبک، سهتار و بمتار را بهنحو مطلوبی مینوازد و با پدر در کنسرتها، ضبط آهنگها و گروههای موسیقی ایرانی دیگر همکاری میکند.
Ali Akbar Honarvar was born on 11 March 1951 in the Behbahani quarter of the port city of Bushehr, on Iran's Persian Gulf coast. His father, Mohammad-Ali, ran stevedoring crews at the Bushehr customs house — a calm, warm-natured man of gentle disposition and beautiful order, who taught himself to read ships' manifests in English and wrote the language in an elegant hand. He passed away of a heart attack at fifty-one.
That beloved through whom our house was home to angels —
head to toe, like an angel, free of every flaw.
From earliest childhood Ali Akbar was drawn to music and pursued it with devotion. He loved every instrument, but chose the violin and, ultimately, the kamancheh — the Persian spike fiddle — while also playing the santur and setar.
He took his first violin lessons in the summer of 1967 with Mehran Mohtadi in Shiraz; such was his talent and eagerness that within two months he had worked through half of Ruhollah Khaleqi's first violin book. That same year he performed at Bushehr's Farhang Hall, and during his military service in Quchan he formed an ensemble that collaborated with local artists and broadcast on Radio Mashhad.
He earned his mathematics diploma from Saadat High School in Bushehr in 1969, then studied at the Tehran Higher School of Insurance — working as an assistant accountant, teaching mathematics at a south-Tehran high school, and later joining Iran Air. He graduated in 1976 and returned to Bushehr when his father fell ill, serving in the provincial Department of Commerce from 1977, rising to deputy director-general, until his retirement in 2003.
In 1976 he studied correct violin technique with Haraj Manukian at the Higher Conservatory of Music. In 1992, Ostad Hossein Alizadeh introduced him to Saeed Farajpouri to refine his kamancheh technique, and he also studied in person with the legendary Ostad Asghar Bahari, drawing deeply on his style and experience.
In 1984 he co-founded the Moftoon Ensemble in Bushehr with Asghar Ghorbani (tar), Esmail Roshanravan (santur), Gholamreza Vazan (vocals), Gholamreza Daman (tombak and santur), Mashallah Haghparast (oud), Abdolaziz Rezazadeh (tar and bass tar) and Alireza Saeednia (tar), first led by Farrokh Yazdanfar. The ensemble took first prize and the gold medal at the Fajr Music Festival in 1988, 1989 and 1996; Honarvar assumed its leadership in 1989. At the 1994 Isfahan festival — where, with the singer absent, he led the group, played kamancheh and sang all at once — they took third place, and second place in Tehran in 1995. In 2001 Moftoon was recognised as the most honoured traditional music ensemble of the Fajr Festival's first twenty years.
Among his proudest memories is Ostad Ali Asghar Bahari's visit to Bushehr and their performance together: the meeting of Honarvar's kamancheh with the master's impassioned, love-filled playing created an atmosphere that remains etched in the memory of all who heard it.
Today he has revived the Moftoon Ensemble with a new blend of veterans and young players, and continues to lead it. Across the decades — before the revolution and after, until the pandemic — he taught violin and kamancheh at the Shahid Ganji Cultural Center, the Bushehr Music Society and the Zaryab Music School. He serves on the Poetry and Music Council of IRIB Bushehr and collaborates on its music productions.
In his youth he was also an athlete: provincial schools champion in 65 kg freestyle wrestling in 1967–68, and for eight years in the 1980s head of the provincial wrestling board.
His son Mohammad-Ali plays several Persian instruments — santur, tombak, setar, bass tar and more — performing and recording alongside his father and with other Iranian ensembles.
تولد در کوی بهبهانی بندر بوشهرBorn in the Behbahani quarter of Bushehr
آغاز فراگیری ویلن نزد مهران مهتدی در شیراز؛ نخستین اجراها در سالن فرهنگ بوشهرFirst violin lessons with Mehran Mohtadi in Shiraz; first performances at Bushehr's Farhang Hall
قهرمانی کشتی آزاد آموزشگاههای استان بوشهر در وزن ۶۵ کیلوگرمProvincial schools champion in 65 kg freestyle wrestling
اخذ دیپلم ریاضی از دبیرستان سعادت بوشهرMathematics diploma from Saadat High School, Bushehr
خدمت سربازی در قوچان؛ تشکیل گروه موسیقی و اجراهایی در رادیو مشهدMilitary service in Quchan; formed an ensemble, performing on Radio Mashhad
فارغالتحصیلی از مدرسهٔ عالی بیمهٔ تهران؛ فراگیری تکنیک ویلن نزد هراج مانوکیان در هنرستان عالی موسیقیGraduated from the Tehran Higher School of Insurance; studied violin technique with Haraj Manukian at the Higher Conservatory
بازگشت به بوشهر و آغاز کار در ادارهٔ کل بازرگانی استانReturned to Bushehr; began his career at the provincial Department of Commerce
بنیانگذاری گروه موسیقی مفتون در بوشهرCo-founded the Moftoon Ensemble in Bushehr
مقام نخست جشنوارهٔ موسیقی فجر؛ دریافت مدال طلا و لوح تقدیر — و پذیرش سرپرستی گروه از ۱۳۶۸First prize and gold medal at the Fajr Music Festival; ensemble leader from 1989
آموزش نزد سعید فرجپوری به معرفی حسین علیزاده؛ تلمذ در محضر استاد اصغر بهاریStudied with Saeed Farajpouri (introduced by Hossein Alizadeh); lessons with Ostad Asghar Bahari
همنوازی تاریخی با استاد بهاری در بوشهر؛ مقام سوم جشنوارهٔ اصفهان با رهبری، نوازندگی و خوانندگی همزمانHistoric concert with Ostad Bahari in Bushehr; third place at the Isfahan festival while leading, playing and singing at once
اجراهای بینالمللی: نمایشگاه فرهنگی ایران در کویت و کنسرت در سالن ریاستجمهوری بلاروس (مینسک)International performances: Iran's cultural exhibition in Kuwait, and a concert at the Presidential Hall in Minsk, Belarus
انتخاب مفتون بهعنوان پرافتخارترین گروه موسیقی سنتی ۲۰ سال جشنوارهٔ فجرMoftoon named the most honoured traditional ensemble of the Fajr Festival's first 20 years
کنسرت گروه مفتون در تالار وحدت تهران به مناسبت «شب بوشهر»Moftoon concert at Tehran's Vahdat Hall for "Bushehr Night"
احیای دوبارهٔ گروه مفتون با ترکیبی از پیشکسوتان و جوانان؛ عضویت در شورای شعر و موسیقی صدا و سیمای بوشهرLeading a revived Moftoon Ensemble of veterans and young musicians; member of the Poetry & Music Council of IRIB Bushehr
۹۶ قاب از کودکی در بوشهرِ دههٔ سی تا کنسرتها و دیدار با بزرگان موسیقی ایران — برای دیدن هر عکس و شرح آن، روی قاب کلیک کنید.Ninety-six frames, from a 1950s childhood in Bushehr to concerts and encounters with the masters of Persian music — click any photo to view it with its story.